വഴി തെറ്റിയപ്പോൾ എന്നെ തേടിയെത്തിയ ആഫ്രിക്കയുടെ ഹൃദയം
ലീലാമ്മ തോമസ്
ആഫ്രിക്കയിലെ ഒരു ഗോത്രവർഗ്ഗ ഗ്രാമത്തിലേക്കുള്ള എന്റെ യാത്ര ഇന്നും മനസ്സിൽ മായാത്ത ഓർമ്മയാണ്. "City Set on a Hill" എന്ന ക്രൈസ്തവ കൂട്ടായ്മയോടൊപ്പമായിരുന്നു ആ യാത്ര.
ഗ്രാമവാസികളോടൊപ്പം പ്രാർത്ഥനയിൽ പങ്കുചേരുക എന്നതായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം.
പ്രാർത്ഥന കഴിഞ്ഞപ്പോൾ എന്റെ കണ്ണുകൾ അകലെ പറന്നുയരുന്ന പക്ഷിക്കൂട്ടത്തിലേക്ക് വഴുതി. പ്രകൃതിയെ സ്നേഹിക്കുന്ന എനിക്ക് ആ കാഴ്ച ക്യാമറയിൽ പകർത്താതെ മടങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഒരു ചിത്രം തേടി ഞാൻ കുറച്ചുകൂടി മുന്നോട്ട് നടന്നു. പക്ഷേ, ചിത്രത്തിനായി നടന്ന ആ ചുവടുകൾ എന്നെ എന്റെ കൂട്ടുകാരിൽ നിന്ന് അകറ്റിക്കളഞ്ഞു.
പെട്ടെന്ന് തിരിഞ്ഞുനോക്കിയപ്പോൾ ആരെയും കാണാനില്ല. ചുറ്റും അപരിചിതമായ വനവും കുറച്ച് വന്യമൃഗങ്ങളും മാത്രം. ഞാൻ വിളിച്ചു... മറുപടി ഇല്ല. ഞാൻ നടന്ന വഴി പോലും ഓർമ്മയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
ആ നിമിഷം ഭയവും ഏകാന്തതയും ഒരുമിച്ച് എന്നെ വളഞ്ഞു. "ദൈവമേ, ഇനി ഞാൻ എങ്ങനെ തിരികെ പോകും?" എന്ന പ്രാർത്ഥന മാത്രമായിരുന്നു അധരങ്ങളിൽ.
ദാഹം അസഹ്യമായി. ഒരു തുള്ളി വെള്ളത്തിനായി ഞാൻ കൊതിച്ചു. ക്ഷീണിച്ച് ഒരു വലിയ മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ ഇരുന്നു. എപ്പോൾ ഉറക്കത്തിലേക്ക് വഴുതിപ്പോയെന്ന് പോലും അറിയില്ല.
എത്ര സമയം കഴിഞ്ഞുവെന്ന് അറിയില്ല. പെട്ടെന്ന് മുഖത്ത് തണുത്ത വെള്ളത്തുള്ളികൾ വീണു. ഞാൻ കണ്ണുതുറന്നു.
എന്റെ മുന്നിൽ പരമ്പരാഗത ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ ഒരു ഗോത്രവർഗ്ഗ ദമ്പതികൾ നിൽക്കുകയായിരുന്നു. സമീപത്ത് ഒരു കുതിരവണ്ടി തയ്യാറായി നിന്നു. ആദ്യം ഞാൻ ഭയന്നു. എന്നാൽ അവരുടെ കണ്ണുകളിൽ ഭീഷണിയല്ല, ആദരവും വിസ്മയവും മാത്രമാണ് കണ്ടത്.
പിന്നീടാണ് കാര്യം മനസ്സിലായത്.
ഞാൻ വിശ്രമിച്ചിരുന്നത് സോസേജ് മരം (Kigelia africana) എന്ന വിശുദ്ധവൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവട്ടിലായിരുന്നു. ആ ഗ്രാമത്തിലെ വിശ്വാസപ്രകാരം, പ്രകൃതിയുടെയോ കാറ്റിന്റെയോ ദേവത ഒരിക്കൽ ആ മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ വിശ്രമിച്ചുവെന്നും, അതിന്റെ അനുഗ്രഹത്താലാണ് ഈ മരത്തിൽ വിചിത്രമായ ആകൃതിയിലുള്ള ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടായതെന്നുമാണ് അവരുടെ നാടോടിക്കഥ.
ആ മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ ഉറങ്ങിക്കിടന്ന എന്നെ കണ്ടപ്പോൾ, ഞാൻ ആ ദേവതയുടെ അവതാരമാണെന്ന് അവർ തെറ്റിദ്ധരിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് അവർ എന്നെ അത്രയേറെ ആദരവോടെ സമീപിച്ചതും കുതിരവണ്ടിയിൽ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ ഒരുങ്ങിയതും.
അതിനിടയിലാണ് ഒരു ഇന്ത്യൻ വംശജനായ വൈൽഡ് ലൈഫ് ഓഫീസർ അവിടെയെത്തിയത്. അവർ ഗ്രാമവാസികളോട് ഞാൻ ഒരു സാധാരണ യാത്രക്കാരിയാണെന്നും വഴിതെറ്റിപ്പോയതാണെന്നും വിശദീകരിച്ചു. തുടർന്ന് അവർ എന്നെ വൈൽഡ് ലൈഫ് വാഹനത്തിൽ സുരക്ഷിതമായി ഓഫീസിലെത്തിച്ചു. അവിടെ നിന്ന് ഞാൻ വീണ്ടും എന്റെ സംഘത്തോടൊപ്പം ചേർന്നു.
ആ സംഭവത്തിനുശേഷം സോസേജ് മരം (Kigelia africana) എനിക്ക് ഒരു സസ്യശാസ്ത്ര അത്ഭുതം മാത്രമല്ല; മനുഷ്യരുടെ വിശ്വാസവും പ്രകൃതിയോടുള്ള ആദരവും ചേർന്നൊരു ജീവിക്കുന്ന കഥയായി മാറി.
രണ്ടടി വരെ നീളവും ഏഴ് മുതൽ പത്ത് കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരവുമുള്ള അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ ആദ്യം എന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. വിഷാംശമുള്ളതിനാൽ മനുഷ്യർക്ക് പച്ചയായി കഴിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും, ആനകൾക്കും ജിറാഫുകൾക്കും കുരങ്ങന്മാർക്കും അത് പ്രിയപ്പെട്ട ഭക്ഷണമാണ്. ആഫ്രിക്കൻ പരമ്പരാഗത വൈദ്യത്തിൽ ഇതിന്റെ തൊലിയും കായയും നിരവധി ഔഷധപ്രയോഗങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ആ ദിവസം ഞാൻ പഠിച്ച ഏറ്റവും വലിയ സത്യം ഇതാണ്,
ധൈര്യം എന്നത് ഒരിക്കലും ഭയപ്പെടാതിരിക്കുന്നതല്ല; ഭയത്തിന്റെ നടുവിലും പ്രത്യാശ കൈവിടാതെ മുന്നോട്ട് പോകുന്നതാണ്.
വഴി തെറ്റിയ ആ നിമിഷങ്ങളിൽ എന്നെ താങ്ങിയത് എന്റെ വിശ്വാസമായിരുന്നു. എന്നെ രക്ഷിച്ചത് മനുഷ്യസ്നേഹമായിരുന്നു. ആഫ്രിക്ക എന്നെ പഠിപ്പിച്ചത്, ഭാഷകൾ വ്യത്യസ്തമായാലും കരുണയുടെ ഭാഷ ലോകമെമ്പാടും ഒരേപോലെയാണെന്നാണ്.
ലീലമ്മ തോമസ്
ബോട്സ്വാന.
